Categorie kiezen

Rijbewijs A1, A2 en A: leeftijd en wat je mag rijden

De categorie staat niet op de kleur van de motor, maar op vermogen, gewicht en — voor A1 — ook op de cilinderinhoud. Kies ze vóór je een lespakket betaalt: een te lichte categorie laat de motor die je wilt staan, een te zware categorie schuift je examenleeftijd jaren op.

Drie categorieën, dezelfde theorie

A1, A2 en A zijn drie rijbewijzen voor motorfietsen, niet drie niveaus van hetzelfde papiertje dat automatisch meegroeit. Het theorie-examen is wel gemeenschappelijk. Wie al twee jaar A1 heeft en naar A2 wil, of al twee jaar A2 heeft en naar A wil, moet die theorie volgens Vlaanderen niet opnieuw doen. Iemand zonder zo’n voorafgaand rijbewijs legt de theorie wel af, ook al mikt die meteen op de zwaarste categorie.

Bromfietsen horen bij categorie AM en vallen buiten deze pagina.

Wat elke categorie toelaat

De grenzen hieronder komen van de pagina van Vlaanderen over welke motoren je met A, A1 of A2 mag besturen. Een dealerfolder met “35 kW-versie” is pas bruikbaar als het vermogen én de verhouding vermogen/gewicht kloppen met de categorie op je rijbewijs.

Een begrensde motor telt alleen in een lagere categorie als ze in gebruikte staat aan die definitie voldoet. Vlaanderen publiceert de kilowattgrenzen; bijkomende bouwvoorwaarden staan in de federale omschrijving. Laat een rijschool een afgeknepen model nakijken in plaats van op een sticker af te gaan.

Leeftijd: theorie drie maanden vroeger dan de praktijk

Voor een rechtstreeks traject mag je de theorie vroeger afleggen dan de praktijk. Vlaanderen zet de theorieleeftijd op 17 jaar en 9 maanden voor A1, 19 jaar en 9 maanden voor A2 en 23 jaar en 9 maanden voor A. Het praktijkexamen volgt op 18, 20 en 24 jaar. Het attest van slagen voor de theorie blijft drie jaar geldig. Wie de theorie op de vroegst mogelijke dag aflegt, heeft dus speling, maar een attest dat verstrijkt vóór het praktijkexamen dwingt tot een nieuw theorie-examen.

Rechtstreeks of via een lagere categorie

Je kunt A2 of A rechtstreeks halen zodra je de minimumleeftijd hebt, met het gewone lessenpakket van 9 of 12 uur. Je kunt ook doorgroeien. Na twee jaar A1 volstaan voor A2 vier uur praktijkles in een erkende rijschool, waarvan twee uur op de openbare weg. Na twee jaar A2 volstaan dezelfde vier uur voor A, en mag je het praktijkexamen A al afleggen vanaf 22 jaar in plaats van 24.

De verkorting is geen automatische upgrade. Je legt het praktijkexamen van de hogere categorie af, op een motor die aan die categorie voldoet, met een Belgisch of Europees rijbewijs dat minstens twee jaar oud is. Uren en papieren: examen en kosten en documenten.

Rijbewijs B is geen motorrijbewijs A

Een autorijbewijs geeft in België onder voorwaarden toegang tot een lichte motor, maar dat is een code op categorie B, geen rijbewijs A1 dat je in het buitenland kunt gebruiken. Vlaanderen koppelt de toelating aan minstens twee jaar rijbewijs B, en daarna aan de datum waarop dat rijbewijs B is afgegeven:

• Afgegeven vóór 1 januari 1989: A1, A2 en A, zonder de gewone vermogensgrens.
• Afgegeven vóór 1 mei 2011: categorie A1.
• Afgegeven vanaf 1 mei 2011: categorie A1 pas na vier uur les in een erkende rijschool, zonder theorie- of praktijkexamen. De gemeente zet dan code 372 op het rijbewijs.

Code 372 geldt alleen in België. Voor het buitenland heb je rijbewijs A1 nodig. Voor driewielers bestaat code 373: bij een rijbewijs B vanaf 1 mei 2013 volg je vier uur les, ben je minstens 21 en laat je de code zetten, eveneens alleen in België. Oudere rijbewijzen B vallen in een soepeler band. Eén dag verschil in 2011 of 2013 verandert het traject.

Automatische versnellingsbak en code 78

Leg je het praktijkexamen af op een motor zonder koppelingshendel, dan komt code 78 op het rijbewijs. Je mag dan alleen automatische motoren van die categorie besturen. Een motor zonder koppelingshendel telt als automatisch, ook als de verkoopnaam “semi-automaat” zegt. Wil je daarna een handgeschakelde motor in dezelfde categorie, dan herdoe je het praktijkexamen op een handgeschakelde motor, met een voorlopig rijbewijs of na minstens twee extra uren in een erkende rijschool.

Bij een overstap van A1 naar A2 of van A2 naar A, terwijl je rijbewijs al twee jaar op automaat staat en je de hogere categorie met de hand wilt schakelen, vraagt Vlaanderen minstens zes uur, waarvan drie op de openbare weg. Dat is een ander pakket dan de twee extra uren binnen dezelfde categorie.